Lokaal Nieuws | El Niño 2026: Wat zou dit deze herfst kunnen betekenen voor Spanje en de Costa Blanca?

El Niño wordt in 2026 sterker. We bekijken de nieuwste voorspellingen van de NOAA en AEMET en wat die deze herfst zouden kunnen betekenen voor Spanje en de Costa Blanca.

El Niño wordt sterker en weerdeskundigen houden het nauwlettend in de gaten

Nu de zomer in Spanje ten einde loopt, begint de aandacht zich te richten op het weer dat we deze herfst en winter kunnen verwachten.

Een van de grootste gespreksonderwerpen in de wereldwijde weersvoorspellingen op dit moment is El Niño. Volgens de laatste update van de Amerikaanse National Oceanic and Atmospheric Administration, NOAA, is El Niño al aanwezig en wordt het steeds sterker.

In hun laatste rapport, dat op 13 augustus 2026 is uitgegeven, staat dat er nu een kans van meer dan negentig procent is dat er zich in de herfst en winter van 2026 tot 2027 een zeer sterke El Niño ontwikkelt. NOAA heeft zelfs berekend dat er een kans van negenenzestig procent is dat het fenomeen tussen oktober en december een uitzonderlijke kracht zou kunnen bereiken.

Maar wat betekent dat precies, en moeten wij, die in Spanje en aan de Costa Blanca wonen, ons voorbereiden op een ongewoon natte of stormachtige herfst?

Wat is El Niño?

El Niño is een natuurlijk voorkomend klimaatpatroon waarbij de zeetemperatuur in delen van de tropische Stille Oceaan ongewoon hoog is.

Hoewel dit duizenden kilometers van Spanje vandaan gebeurt, kunnen veranderingen in de temperatuur van de Stille Oceaan de luchtcirculatie over de hele wereld beïnvloeden. Dit kan van invloed zijn op temperaturen, neerslagpatronen en stormtrajecten op verschillende continenten.

El Niño is daarom een belangrijk hulpmiddel voor klimaatvoorspellingen op de lange termijn, maar het is belangrijk om te begrijpen dat het niet het weer op een bepaalde dag bepaalt of een specifiek soort winter in Spanje garandeert.

Het klimaat van Spanje wordt beïnvloed door veel andere atmosferische patronen, met name die welke zich boven de Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee ontwikkelen.

Betekent El Niño dus meer regen in Spanje?

Het antwoord is niet zo eenvoudig als sommige krantenkoppen misschien suggereren.

Er zijn aanwijzingen voor een verband tussen El Niño en neerslag in delen van het Iberisch Schiereiland, vooral tijdens bepaalde periodes in de herfst en winter. Eerder onderzoek dat door AEMET is besproken, heeft verbanden aangetoond tussen El Niño-omstandigheden en meer herfstregen in delen van het westelijke Middellandse Zeegebied.

AEMET benadrukt echter ook dat het verband tussen El Niño en het Europese weer behoorlijk kan variëren, afhankelijk van het seizoen en andere atmosferische omstandigheden.

Onderzoek naar neerslag in heel Spanje laat ook zien dat mediterrane weerpatronen een bijzonder sterke invloed hebben op het oosten van het land, waaronder de regio Valencia. Dit betekent dat lokale omstandigheden een grotere rol kunnen spelen bij het bepalen of gebieden zoals Jávea te maken krijgen met hevige regenval.

Met andere woorden: een sterke El Niño kan het algemene beeld beïnvloeden, maar het zegt niets over of Jávea in een bepaalde week te maken krijgt met een zware storm.

Wat voorspelt AEMET voor Spanje?

Er is nog een reden waarom de herfst van 2026 de aandacht trekt.

De huidige seizoensvoorspelling van AEMET voor augustus, september en oktober 2026 geeft een zeer hoge kans aan dat de gemiddelde temperaturen in heel Spanje in de categorie ‘warmer dan normaal’ zullen vallen.

Nog interessanter is dat AEMET ook wijst op een hoge kans dat de neerslag in het grootste deel van Spanje in de categorie ‘natter dan normaal’ zal vallen, met uitzondering van het noordwesten van het schiereiland en de Canarische Eilanden.

Het bureau zegt specifiek dat dit signaal van meer regen deels te maken heeft met de kans op afzonderlijke convectieve weersverschijnselen, vooral in augustus en september.

Dat betekent niet dat het constant gaat regenen.

Seizoensvoorspellingen gaan over gemiddelden en kansen, in plaats van dat ze afzonderlijke stormen maanden van tevoren voorspellen. Spanje zou daarom lange periodes van warm en stabiel weer kunnen meemaken, afgewisseld met relatief korte maar intense regenbuien.

Uit de kortetermijnprognose van AEMET blijkt ook duidelijk dat de onzekerheid aanzienlijk toeneemt naarmate weermodellen verder vooruit proberen te voorspellen.

Hoe zit het met de Costa Blanca?

De herfst is nu al een van de belangrijkste periodes van het jaar om het weer in de gaten te houden langs de Spaanse Middellandse Zeekust.

De zee blijft na de zomer erg warm, terwijl er op grotere hoogte in de atmosfeer koelere lucht kan binnenstromen. Onder de juiste omstandigheden kan deze combinatie leiden tot krachtige onweersbuien en uitzonderlijk hevige regenval.

Inwoners van de Costa Blanca kennen vast wel de term DANA, waarmee een geïsoleerd lagedrukgebied op grote hoogte wordt bedoeld dat soms voor zwaar weer kan zorgen.

Het zou echter onjuist zijn om te zeggen dat El Niño zelf een DANA veroorzaakt.

Hoe en waar deze verschijnselen zich voordoen, hangt af van de atmosferische omstandigheden boven Spanje en de Middellandse Zee op dat moment. El Niño maakt misschien deel uit van de veel bredere mondiale klimaatcontext, maar het is geen directe voorspelling van een storm aan de Costa Blanca.

Een warmere herfst blijft waarschijnlijk

Misschien is de duidelijkste boodschap uit de huidige Spaanse voorspelling eigenlijk de temperatuur in plaats van de neerslag.

AEMET ziet momenteel een zeer hoge kans op bovengemiddelde temperaturen in heel Spanje voor de periode augustus tot oktober, vergeleken met de klimaatreferentieperiode 1991 tot 2020.

Dit past in een breder patroon van ongewoon warme omstandigheden. De vorige winter van 2025 tot 2026 was al één graad Celsius warmer dan het Spaanse gemiddelde van 1991 tot 2020 en werd daarmee de negende warmste winter sinds het begin van de nationale metingen in 1961.

Voor ons hier aan de Costa Blanca zou dat kunnen betekenen dat de zomerse omstandigheden tot ver in het traditionele herfstseizoen aanhouden, ook al zijn er af en toe periodes met wisselvallig weer.

Moeten huiseigenaren zich zorgen maken?

Op dit moment is er geen reden om aan te nemen dat Spanje of de Costa Blanca op een specifieke extreme weersgebeurtenis afstevent, alleen maar omdat El Niño sterk is.

Het is echter verstandig dat huiseigenaren zich voorbereiden op het normale mediterrane herfstweer.

De afwatering buiten controleren, dakgoten schoonmaken, ervoor zorgen dat terrassen en balkons goed kunnen afwateren en tuinmeubelen vastzetten voordat er stormen worden voorspeld: het zijn allemaal simpele voorzorgsmaatregelen.

Voor woningen die een tijdje leegstaan, kan het ook de moeite waard zijn om iemand ter plaatse te vragen de woning te controleren na bijzonder hevige regenval.

Wat gaat er nu gebeuren?

Meteorologen zullen El Niño de komende maanden nauwlettend in de gaten houden.

De huidige voorspelling van de NOAA suggereert dat het fenomeen zich tegen het einde van 2026 verder zou kunnen versterken, terwijl AEMET zijn seizoensvooruitzichten voor Spanje elke maand zal blijven bijwerken.

Het belangrijkste om te onthouden is dat seizoensweersvoorspellingen waarschijnlijkheden beschrijven, geen zekerheden.

El Niño kan de kans op bepaalde weerpatronen wereldwijd vergroten, maar hier in Jávea en langs de Costa Blanca zullen de lokale mediterrane en Atlantische omstandigheden uiteindelijk bepalen wat voor weer er komt.

Voorlopig wijzen de tekenen op een warmer dan normaal begin van de herfst, samen met de kans op periodes met meer regen dan normaal in een groot deel van Spanje.

En zoals iedereen die wel eens een herfst aan de Costa Blanca heeft doorgebracht weet: een blauwe lucht en zonneschijn kunnen nog steeds verrassend snel worden gevolgd door een spectaculaire mediterrane storm.